HISTORIA
Spożywana od niepamiętnych czasów przez Indian Guarani, Europejczykom stała się znana dopiero w XVI wieku po przybyciu na te obszary konkwistadorów hiszpańskich. Początkowo Hiszpanie nieufnie podchodzili do nieznanego napoju, gubernator Asunción wydał nawet dekret, który zakazywał spożywania Mate. Stopniowo jednak, głównie ze względu na poparcie Jezuitów, którzy stwierdzili, że Yerba Mate to dobra alternatywa dla alkoholu (chicha i guarano), Yerba Mate zaczęła zdobywać popularność.
To właśnie Jezuici, którzy zakładali misje katolickie na tych terenach zajęli się uprawą yerby Mate, stąd też napój ten znany jest także pod nazwą herbatka jezuicka (fr. thé des Jésuites, ang. Jesuit Tea) Opanowali oni techniki uprawy Yerba Mate i założyli pierwsze plantacje na obszarze dzisiejszej Argentyny, Paragwaju i Urugwaju.
Wspaniale prosperujące plantacje podupadły po wygnaniu jezuitów z Ameryki Południowej i nie wiadomo jak dalej potoczyłyby się losy upraw Yerba Mate gdyby nie…..Polacy!!!
W połowie XX wieku do prowincji Misiones w Argentynie przybyło około 40 tysięcy obcokrajowców w ramach osiedleńczego programu emigracyjnego prowadzonego przez Argentynę. Pod koniec 1921 roku w grupie tej znalazło się 10 tysięcy Polaków, którzy przybyli do Argentyny za chlebem. Wśród nich znalazł się przedsiębiorczy Jan Szychowski, założyciel spółki „La Cachuera” produkującej popularną Yerba Mate „Amanda”. Jest to obecnie druga co do wielkości i ilości produkowanej Yerba Mate firma w Argentynie.
WŁAŚCIWOŚCI
Yerba Mate ceniona jest ze względu na zawartość wielu potrzebnych witamin i mikroelementów. Zawiera m.in. witaminy A, B1, B2, C, E. Zawiera kofeinę, przez co działa pobudzająco i poprawia koncentrację, ale w przeciwieństwie do kawy pozytywnie wpływa na układ pokarmowy i nie powoduje wypłukiwania z organizmu magnezu.
Yerba Mate może być stosowana w kuracjach odchudzających, ponieważ likwiduje uczucie głodu. Liście Mate czyli Ilex paraguariensis wchodzi w skład wielu herbatek wyszczuplających dostępnych na polskim rynku.
W smaku przypomina bardziej herbatę zieloną niż czarną i jest dosyć gorzka. Początkującym amatorom poleca się zacząć od wersji „extra suave” lub co najmniej „suave” czyli łagodnej.
Linki:
- informacje o Mate Ushuaia.pl
- forum o Yerba Mate YerbaMateforum.pl
- stowarzyszenie entuzjastów Yerba Mate seym-Mate.org.pl
- urugwajskie Mate Canarias
- Saga rodu Szychowskich w Argentynie www.polonia-polska.pl
Zwyczaj ten jest tak rozpowszechniony, że ze względów bezpieczeństwa, w autobusach zamieszczono informację o zakazie picia Mate podczas jazdy: „No esta permitido tomar Mate a bordo del ómnibus”. Ponieważ we własnym pojeździe można sobie pozwolić na więcej, kierowca trzymający kierownicę jedną ręką, a popijający Mate z drugiej nie należy do rzadkości. Nie pytajcie, co się dzieje, kiedy podczas jazdy zadzwoni telefon komórkowy!
85% z 3,4 miliona Urugwajczyków pije Mate co najmniej dwa lub trzy razy na dzień!!!
Na głowę jednego mieszkańca Urugwaju rocznie przypada 8 kg Mate, rocznie sprzedaje się 52 000 termosów.
W grudniu 2007 roku przyjaciółka ze szkolnych lat zaprosiła mnie do „Czajalni”, krakowskiej herbaciarni w okolicach Starej Synagogi. Zamówiłyśmy indyjską herbatkę, obok na podium z baldachimem zakochani delektowali się fajką wodną, pani w fotelu obok zamówiła tajemniczą Rosyjską Karawanę. Ale myślałam, że spadnę z fotela, kiedy zobaczyłam naprzeciwko młodego mężczyznę popijającego Mate z tykwy przez bombillę. – Jesteśmy w Krakowie? Ela, uszczypnij mnie!
Mate to narodowy napój urugwajski, ci, którzy w nim zasmakowali, nie mogą się z nim rozstać. Mate pije się nie tylko w domu, ale i w pracy, podczas spacerów, na plaży, w samochodzie i w urzędzie. Wystarczy przystanąć na chwilę na przykład na głównej ulicy Montevideo, 18 de Julio, aby zobaczyć defiladę przechodniów dzierżących w ręce Mate, a pod pachą termos z gorącą wodą.
PRZYGOTOWANIE
Do przygotowania napoju oprócz opakowania Yerba Mate należy zaopatrzyć się w naczynie Mate (tykwę), rurkę Bombilla i termos z gorącą wodą.
I w cierpliwość, bo nowa tykwa musi przejść przez proces czyszczenia (curado, a nie currado jak podają różne źródła) Naczynie wypełnia się do ¾ pojemności gorzką Yerba Mate, zalewa gorącą wodą i odstawia na 12 godzin. Następnie wyrzuca się zawartość, zeskrobuje łyżeczką osad ze ścianek (to one nadają gorzki smak) i powtarza jeszcze raz wszystkie etapy. Gotowe!
Film poniżej prezentuje kolejne etapy przygotowania naparu mate (sposobów jest kilka). Niby proste: włożyć bombillę do tykwy, nasypać zioła i zalać gorącą, nie wrzącą wodą. Ale zapewniam Was, przygotowanie mate to cała celebracja i każdy ma własną teorię na temat proporcji, temperatury i dodatków.
W Polsce nastała moda na picie Yerba Mate, otwarto sklepy internetowe sprzedające herbatę i wszystkie akcesoria potrzebne do jej sporządzania, serdecznie polecam osobom ciekawym nowych smaków…
ROŚLINA
Yerba Mate, jest potoczną nazwą herbaty otrzymywanej z suszonych liści ostrokrzewu paragwajskiego (Ilex paraguariensis). Krzew ten rośnie w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, ma grube, owalne, ciemnozielone liście i kwitnie na żółtawo. Rośnie dość wolno, potrzebuje 25 lat, aby osiągnąć maksymalną wysokość 20m. W uprawie poza miejscem naturalnego występowania osiąga maksymalnie od 6 do 8m wysokości. Uprawa nie wymaga szczególnych zabiegów, zbiory mają miejsce co 3 lata od maja do października. Krzewy Mate uprawia się na terenie północnej Argentyny, Paragwaju, Urugwaju i Południowej Brazylii. Brazylijczycy nazywają Mate Chimarrão, w Paragwaju popija się zaś zimne Terere.